Spreuken 12
Het gedrag van wijzen en dwazen1 Wie vermaning liefheeft, heeft kennis lief,
maar wie bestraffing haat, is onverstandig.2 De goede verkrijgt de goedgunstigheid van de HEERE,
maar een man vol listige plannen verklaart Hij schuldig.3 Door goddeloosheid kan geen mens standhouden,
maar de wortel van de rechtvaardigen is onwankelbaar.4 Een deugdelijke vrouw is de kroon van haar man,
maar zij die hem beschaamd maakt, is als verrotting in zijn beenderen.5 De gedachten van de rechtvaardigen zijn een en al recht,
de wijze raadgevingen van de goddelozen zijn bedrog.6 De woorden van de goddelozen loeren op bloed,
maar de mond van de oprechten zal hen redden.7 De goddelozen worden omvergeworpen, zodat zij er niet meer zijn,
maar het huis van de rechtvaardigen zal blijven staan.8 Naar de mate van zijn verstand wordt iemand geprezen,
maar wie verkeerd van hart is, zal tot verachting worden.9 Beter af is wie zichzelf geringschat, maar een knecht heeft,
dan wie zich groot voordoet, maar gebrek heeft aan brood.10 De rechtvaardige kent het leven van zijn vee,
maar barmhartigheid van goddelozen is meedogenloos.11 Wie zijn land bewerkt, zal met brood verzadigd worden,
maar wie leeglopers navolgt, is een mens zonder verstand.12 Wat de goddeloze begeert, is een vangnet van kwaad,
maar de wortel van de rechtvaardigen brengt vrucht voort.13 In de overtreding van de lippen ligt een kwade valstrik,
maar de rechtvaardige ontkomt aan de benauwdheid.14 Door de vrucht van zijn mond wordt iemand met goed verzadigd,
en wat mensenhanden verdienen, keert bij hem terug.15 De weg van de dwaas is juist in zijn eigen ogen,
maar wie naar raad luistert, is wijs.16 De toorn van de dwaas wordt dezelfde dag bekend,
maar wie schrander is, bedekt schande.17 Wie waarheid voortbrengt, maakt gerechtigheid bekend,
maar een valse getuige bedrog.18 Er zijn er die als met dolksteken praten, ondoordacht,
maar de tong van de wijzen betekent genezing.19 Een waarachtige lip houdt voor eeuwig stand,
maar een valse tong slechts voor een ogenblik.20 Bedrog is in het hart van wie kwaad smeden,
maar wie vrede aanraden, hebben blijdschap.21 De rechtvaardige zal geen enkel leed overkomen,
maar de goddelozen zullen door onheil overstelpt worden.22 Valse lippen zijn voor de HEERE een gruwel,
maar wie betrouwbaar handelen, zijn Hem welgevallig.23 Een schrander mens houdt kennis bedekt,
maar het hart van de dwazen roept dwaasheid uit.24 De hand van de vlijtigen zal heersen,
maar bedrog leidt tot herendienst.25 Bezorgdheid in iemands hart drukt het terneer,
maar een goed woord verblijdt het.26 De rechtvaardige gaat te rade bij zijn naaste,
maar de weg van de goddelozen laat hen dwalen.27 De bedrieger zal zijn wildbraad niet roosteren,
maar een vlijtig mens heeft het kostbaarste bezit van mensen.28 Op het pad van de gerechtigheid is leven,
en de weg in haar spoor voert niet naar de dood.
Spreuken 131 Een wijze zoon luistert naar de vermaning van zijn vader,
maar een spotter luistert niet naar bestraffing. 2 Van de vrucht van zijn mond zal iemand het goede eten,
maar het verlangen van de trouwelozen is geweld. 3 Wie zijn mond behoedt, bewaart zijn ziel,
wie zijn lippen openspert, hem wacht de ondergang. 4 Begerig is de ziel van de luiaard, maar tevergeefs,
de ziel van de vlijtigen wordt echter verzadigd. 5 De rechtvaardige haat een leugenachtig woord,
maar de goddeloze brengt zichzelf in een kwade reuk en handelt schandelijk. 6 Gerechtigheid behoedt wie oprecht van weg is,
maar goddeloosheid stort een zondaar in het verderf. 7 Er zijn er die zich rijk voordoen, terwijl zij helemaal niets hebben,
en er zijn er die zichzelf arm houden, terwijl zij veel bezit hebben. 8 Het losgeld voor iemands leven is zijn rijkdom,
maar een arme krijgt zelfs geen bedreiging te horen.
Spreuken 14
Wijsheid in het menselijk leven1 Wijze vrouwen bouwen hun huis op,
maar een die zeer dwaas is, breekt het met haar handen af.2 Wie in zijn oprechtheid wandelt, vreest de HEERE,
maar wie van zijn wegen afwijkt, veracht Hem.3 In de mond van een dwaas ligt een roede voor zijn hoogmoed,
maar de lippen van wijzen waken over hen.4 Als er geen koeien zijn, blijft de kribbe schoon,
maar door de kracht van de os is er een grote opbrengst.5 Een betrouwbare getuige liegt niet,
maar een valse getuige blaast leugens.6 Een spotter zoekt wijsheid, en die is er niet,
maar voor een verstandige is kennis gemakkelijk te verwerven.7 Ga een dwaze man uit de weg:
van zijn lippen zult u geen kennis opdoen.8 De wijsheid van een schrandere is zijn eigen weg te begrijpen,
maar de dwaasheid van dwazen is bedrog.9 De dwaas spot met een schuldoffer,
maar onder de oprechten heerst welwillendheid.10 Het hart kent zijn eigen bitterheid,
en een vreemde kan zijn blijdschap niet delen.11 Het huis van de goddelozen zal weggevaagd worden,
maar de tent van de oprechten zal in bloei staan.12 Er is soms een weg die iemand recht schijnt,
maar het einde ervan zijn wegen van de dood.13 Ook bij het lachen zal het hart pijn lijden:
het einde van zulke blijdschap is verdriet.14 Wie afkerig is van hart, zal van zijn wegen verzadigd worden,
maar een goed iemand van zichzelf.15 Een onverstandige gelooft elk woord,
maar een schrandere let op zijn schreden.16 Een wijze vreest en keert zich af van het kwade,
maar een dwaas gaat zich te buiten en waant zich veilig.17 Wie snel toornig wordt, begaat dwaasheid,
en een man vol listige plannen zal gehaat worden.18 De onverstandigen erven dwaasheid,
maar de schranderen omringen zich met kennis.19 De kwaaddoeners bukken voor goede mensen,
en de goddelozen bij de poorten van de rechtvaardige.20 Een arme wordt zelfs door zijn vriend gehaat,
maar de vrienden van een rijke zijn talrijk.21 Wie zijn naaste veracht, zondigt,
maar welzalig is hij die zich over ellendigen ontfermt.22 Zij die kwaad smeden, dwalen die niet?
Goedertierenheid en trouw zijn er echter bij hen die het goede bewerken.23 Bij alle zwoegen is er overschot,
praatjes leiden slechts tot gebrek.24 De kroon van de wijzen is hun rijkdom,
de dwaasheid van de dwazen blijft dwaasheid.25 Een betrouwbare getuige is een redder van levens,
maar wie leugens blaast, is een bedrieger.26 In de vreze des HEEREN is een sterk vertrouwen,
en voor Zijn kinderen zal Hij een toevlucht zijn.27 De vreze des HEEREN is een bron van leven
om de strikken van de dood te ontwijken.28 In een talrijk volk ligt de glorie van een koning,
maar in gebrek aan volk ligt de ondergang van een machthebber.29 Wie geduldig is, heeft veel inzicht,
maar wie kortaangebonden is, verheft de dwaasheid.30 Een gezond hart is het leven voor het lichaam,
maar afgunst is verrotting van de beenderen.31 Wie een geringe onderdrukt, smaadt diens Maker,
maar wie zich over een arme ontfermt, eert Hem.32 Een goddeloze wordt weggedreven door zijn eigen kwaad,
maar een rechtvaardige vindt een toevlucht, zelfs in zijn dood.33 Wijsheid rust in het hart van de verstandige,
maar wat in het binnenste van dwazen is, wordt bekend.34 Gerechtigheid verhoogt een volk,
maar zonde is een schandvlek voor de natiën.35 Aan een verstandige dienaar heeft de koning een welgevallen,
maar zijn verbolgenheid treft hem die beschaamd maakt.